انواع فیلترهای تصفیه هوا: از HEPA تا UV، کدومشون برای مقابله با آلودگی ایران مناسبه؟

اگر در یکی از شهرهای بزرگ ایران زندگی می‌کنی، احتمالاً آلودگی هوا برات یه اتفاق تکراری هر ساله‌ست. زندگی تو این شرایط باعث شده خیلی از خانواده‌ها برن سمت خرید دستگاه تصفیه هوا. نکته مهم اینه که خود دستگاه به‌تنهایی کافی نیست. چیزی که واقعاً تعیین می‌کنه هوایی که نفس می‌کشی چقدر پاک می‌شه، فیلترهای دستگاه تصفیه هواست. این فیلترها باید بتونن با آلاینده‌هایی که تو شهرهای ایران به‌شدت زیادن، مقابله کنن؛ از ذرات ریز معلق PM2.5 گرفته تا بوهای ناشی از ترافیک، دود اگزوز، فعالیت صنعتی، بخارات مواد شیمیایی داخل خونه، بوی غذا و حتی گردوغبار روزهای طوفانی.

انواع اصلی فیلترهای تصفیه هوا و نحوه عملکرد اونا

بیشتر دستگاه‌های تصفیه هوا از یه سیستم چندمرحله‌ای واسه پاکسازی کامل هوا استفاده می‌کنن. تو این بخش، سه نوع از حیاتی‌ترین و اصلی‌ترین فیلترهایی که تو خط مقدم این مبارزه‌ان رو بررسی می‌کنیم.

فیلتر HEPA (هپا): جذب ذرات میکرونی

HEPA مخفف عبارت High Efficiency Particulate Air به‌معنای «هوای ذره‌ای با بازدهی بالا»ست. این فیلترها به‌عنوان استاندارد طلایی تو فیلتراسیون هوا شناخته می‌شن و سنگ بنای هر دستگاه تصفیه هوای باکیفیتن.

نحوه عملکرد: برخلاف باور عمومی که فیلترهای هپا مثل یه الک عمل می‌کنن، مکانیسم جذب اونا پیچیده‌تره و شامل سه فرایند کلیدیه:

برخورد (Impaction): ذرات بزرگ‌تر (مثل گرد و غبار، گرده) با رد شدن از منافذ، مستقیم با فیبرهای فیلتر برخورد کرده و به اونا می‌چسبن.
رهگیری (Interception): ذراتی که کوچیک‌تر از اونن که مستقیم برخورد کنن، موقع عبور جریان هوا، به‌اندازه‌ی کافی به فیبر نزدیک می‌شن که توسط اون گیر افتاده و رهگیری بشن.
انتشار (Diffusion): این فرایند واسه ذرات فوق‌العاده کوچیک (زیر 0.1 میکرون) صدق می‌کنه. این ذرات به‌خاطر برخورد با مولکول‌های هوا، حرکتی نامنظم و زیگزاگی (حرکت براونی) دارن که احتمال برخورد و چسبیدن اونا به فیبرهای فیلتر رو به‌شدت زیاد می‌کنه.
یه فیلتر HEPA واقعی (True HEPA) باید بتونه حداقل 99.97 درصد از ذرات معلق تو هوا با اندازه 0.3 میکرون رو جذب کنه. اندازه 0.3 میکرون (که به‌عنوان MPPS یا بیشترین اندازه نفوذ ذرات شناخته می‌شه) سخت‌ترین اندازه واسه فیلتراسیونه. فیلتر هپا تو حذف ذراتی مثل گرده، پرز حیوانای خونگی، کنه‌های گرد و غبار و خیلی از باکتری‌ها و اسپورهای قارچ خیلی مؤثره.